Pin là một nguồn điện hóa học đã có từ rất lâu và trở thành một phụ kiện cực kỳ quan trọng và tiện lợi để phục vụ cho mọi thiết bị điện tử từ điện thoại đến đèn pin siêu sáng. Cùng chúng mình tìm hiểu về các loại pin sử dụng phổ biến hiện nay cũng như đặc điểm và ký hiệu của từng loại trong bài viết dưới đây nhé!

Trước khi nói về những loại pin được sử dụng phổ biến hiện nay, chúng mình sẽ nói sơ một tí về định nghĩa pin là gì nhé. Về cơ bản, pin là thiết bị lưu trữ năng lượng hóa học chuyển đổi thành năng lượng điện và giúp cho các thiết bị điện tử có thể hoạt động được.

Cấu tạo pin thường có 3 phần chính :

  • Cực dương (Anode)
  • Cực âm (Cathode)
  • Chất điện phân (Electrolytes)

Cực dương anode là nơi tạo ra các electron cho mạch ngoài của pin được kết nối. Khi pin được lắp ráp vào một thiết bị, electron sẽ bắt đầu di chuyển từ cực dương đến cực âm từ đó cung cấp năng lượng cho mạch mà nó được kết nối.

Hiện nay, bạn sẽ tìm thấy pin các loại trong rất nhiều kích cỡ, hình dạng, mô hình và chức năng. Chắc hẳn bạn cũng sẽ thấy bối rối và không biết các loại pin 3a, pin kiềm, pin aa là gì và có gì khác biệt. Đừng lo, trong bài viết hôm nay, chúng mình sẽ giải đáp tất cả những loại pin từ pin thông thường đến các loại pin trong điện thoai, laptop, đèn pin, v.v.

Mặc dù pin có thể được phân chia tùy thuộc vào kích thước, thành phần, hình thức và chức năng của chúng, nhưng nhìn chung, chúng được phân loại thành các loại sau:

  • Pin khô
  • Pin sạc lại được

I. Các loại pin khô

Đây là những loại pin chỉ sử dụng một lần, còn được gọi là pin không thể sạc lại. Đây cũng là loại pin được phát minh đầu tiên vào năm 1800. Loại pin này được  sử dụng rất phổ biến ở thị trường Việt Nam chẳng hạn như pin đại con ó.

Trước hết, pin thường có giá siêu thấp so với các loại pin thông minh khác. Bên cạnh chi phí rẻ, những pin này dễ sử dụng, đơn giản và thuận tiện đến mức mà bất kỳ ai cũng có thể sử dụng chúng mà không gặp rắc rối gì. Ưu điểm tuyệt vời nhất của loại pin này là bạn có thể tìm thấy chúng trong một loạt các kích cỡ và hình dạng phù hợp cho các thiết bị. Dưới đây là một số loại pin thường được sử dụng phổ biến nhất hiện nay:

Pin alkaline

Pin alkaline là gì? Pin alkaline hay còn gọi là pin kiềm là loại pin chỉ sử dụng một lần và cũng là loại pin có giá thành rẻ nhất, dễ sử dụng. Đây là một trong những loại pin cơ bản nhất lấy năng lượng từ phản ứng hóa học giữa kim loại kẽm và mangan dioxide.

Ví dụ điển hình của pin kiềm là pin Duracell và pin Maxell 2a. Bạn có thể tìm thấy pin kiềm Duracell ở nhiều dạng kích thước như AAA, AA, C, D, 9V, v.v. Thông thường các loại thiết bị cần ít năng lượng sẽ sử dụng pin AAA hoặc AA trong khi những thiết bị hao năng lượng sẽ dùng pin C, D hoặc 9V.

Pin oxit bạc

Là loại pin điện tử hay còn gọi là cúc áo thường thấy trong đồng hồ đeo tay. Nhờ có tuổi thọ dài và đầu ra điện áp ổn định, những loại pin này là loại pin phổ biến nhất trong thế kỷ 20. Chúng được sử dụng phổ biến trong các thiết bị điện tử cầm tay như đồng hồ, máy tính, đồ chơi, máy ảnh, nhiệt kế kỹ thuật số. Vì được làm từ oxit bạc không độc hại nên loại pin này thường có giá khá đắt

Pin kẽm carbon

Là loại pin làm từ hợp chất kẽm carbon được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam chẳng hạn như pin con thỏ. Loại pin này thường được sử dụng trong các thiết bị tiêu thụ năng lượng ít như đồ chơi, đồng hồ, v.v. Vì loại pin này được sản xuất bằng công nghệ đơn giản nên giá pin con thỏ thường rất rẻ và có thể mua được ở bất kì cửa hàng tạp hóa nào.

Thông số pin con thỏ:

  • Pin con thỏ AAA: có chiều dài khoảng 44.5 mm, được dùng trong remote, con chuôt, bàn phím, v.v. Dung lượng pin khoảng 300 mAh
  • Pin con thỏ AA: với chiều dài tiêu chuẩn là 50.5mm thường được dùng trong đồng hồ, đồ chơi, đèn pin, v.v. Pin tiểu con thỏ thường có mức dung lượng pin khoảng 500 mAh.
  • Pin con thỏ đại: có chiều dài 61.5 mm, dùng để sử dụng trong hệ thống bếp gas, các loại đèn pin phóng to hoặc máy bắn tốc độ. Pin đại con thỏ có dung lượng pin khoảng 1000 mAh

Pin Lithium

Loại pin này có chứa kim loại lithium ở cực dương nên được gọi là pin lithium. Điều làm cho chúng khác biệt với các loại pin khác là chúng cung cấp năng lượng điện cao và giá thành cũng cao hơn rất nhiều. Pin lithium được biết đến với việc tạo ra điện áp từ 1,5 V đến 3,7 V tùy thuộc vào mô hình và các hợp chất hóa học được sử dụng.

Tuy nhiên, bạn không nên nhầm lẫn pin lithium với pin lithium-ion vì lithium-ion là loại pin có thể sạc lại, được sử dụng trong các thiết bị như đèn pin sạc, máy tính xách tay, điện thoại di động, PDA và iPod.

II. Các loại pin sạc lại

Pin sạc lại đi kèm với pin điện hóa có phản ứng hóa học có thể dễ dàng đảo ngược bằng cách đưa nguồn điện sạc đi theo hướng ngược lại. Dưới đây là các loại pin sạc lại được sử dụng rộng rãi hiện nay:

Pin li-ion

Pin li-ion còn được gọi là pin lithium -ion được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị như laptop, điện thoại. Vậy pin li ion là gì? Đây là loại pin có chứa lithium và carbon siêu thoáng khí, đó là lý do tại sao chúng có trọng lượng nhẹ. Chất lithium trong pin tạo ra năng lượng điện cao, điều đó có nghĩa là pin li-ion có thể lưu trữ một nguồn năng lượng cao trong mỗi phân tử. Một ưu điểm của pin li-ion là bạn không cần phải xả hết điện trước khi sạc lại như với một số pin khác.

Pin axit chì

Pin axit chì còn được biết với một cái tên thông dụng hơn là pin VRLA (từ viết tắt của pin axit-chì được điều chỉnh bằng van) với chất điện phân giống như gel. Những loại pin này được sản xuất thông qua hỗn hợp axit sulfuric với silica dạng khí. Ưu điểm của pin axit chì so với các loại pin khác là chúng có tuổi thọ cao hơn, đặc biệt là trong thời tiết nóng.

Loại pin này có tuổi thọ cao nhất, cho nguồn năng lượng lớn nhưng lại nhạy cảm nhất vì chúng có thể dẫn đến cháy nổ nếu chúng bị sạc quá lâu. Ngoài ra, nếu bạn sử dụng bộ sạc pin không phù hợp, pin axit có thể hoạt động kém, chai pin hoặc hỏng hoàn toàn.

Pin NiCd

Đây là loại pin có thể sạc lại sử dụng cadmium kim loại và niken oxit hydroxit làm nguồn điện. Loại pin ni cd này cần được bảo quản trong phạm vi 60 độ cho đến âm 20 độ C.

Nếu sử dụng sai hoặc xử lý sai, pin ni-cd có thể dẫn đến áp suất cao nguy hiểm có thể làm hỏng thiết bị hoàn toàn. Để tránh xảy ra như vậy, các pin này luôn được thiết kế với một van an toàn đảo ngược. Ưu điểm tốt nhất của pin niken cadmium là chúng vẫn bền trong một thời gian dài.

Pin NiMH

Pin NiMH là tên viết tắt của pin niken hiđrua kim loại cung cấp rất nhiều lợi thế so với các loại pin sạc khác. Trước hết, pin niken hiđrua kim loại là một loại pin hoạt động nhanh, có thể hoạt động trong một thời gian thực sự dài mà không bị chai, hoặc hoạt động kém.

Ngay cả khi bị sạc quá lâu, những pin này có thể cung cấp hiệu suất tốt và thời hạn sử dụng khá dài. Những pin này cũng không đòi hỏi bảo quản nhiều. Thêm một điểm cộng nữa là những pin này là có giá cả khá phải chăng và có nhiều kích cỡ, hình dạng và hiệu suất khác nhau chẳng hạn như pin sạc khối 12v, 6v, v.v.

Tuy nhiên, pin NiMH cũng có những hạn chế nhất định. Ví dụ, so với các công nghệ pin mới hơn, những pin này sản xuất ra năng lượng điện thấp. Bên cạnh đó, cadmium trong pin NiMH là một kim loại nguy hiểm, vì vậy pin cần được sử dụng cẩn thận nếu không có thể dẫn đến những vấn đề như hư hỏng máy móc, nổ, v.v.

+ Cách nhận biết pin sạc và pin thường:

Có khá nhiều câu hỏi về vấn đề về pin 2a, pin đại hoặc pin 9v có sạc được không. Như bạn đã biết về các loại pin sạc và pin thường ở thông trên, pin sạc được hay không là tùy thuộc vào hợp chất sử dụng trong pin. Tuy nhiên có 2 cách để bạn nhận biết pin sạc và pin thường:

  • Bạn có thể tìm trên thân pin hoặc bao bì sản phẩm xem có ký hiệu pin sạc được “rechargeable” hay không, nếu có thì đây là pin có thể sạc lại được
  • Kiểm tra thông số điện áp (V) của pin: điện áp 1.2V là pin thường và điện áp 1.5 V là pin sạc lại.

III. Các loại pin sử dụng cho đèn pin 

Pin đèn pin thường thuộc một trong ba loại sau:

  • 5V: chúng bao gồm các loại pin phổ biến nhất được sử dụng, bao gồm AAA, AA, C và D.
  • 3V: pin đèn pin 3V phổ biến nhất là pin cúc áo CR123A
  • Lithium-ion – là một loại pin có dung lượng cao hơn và dùng lâu hơn nhiều loại pin đèn pin khác, nhưng chúng đòi hỏi nhiều sự cẩn thận hơn trong việc xử lý. Pin đèn pin lithium-ion thường có ký hiệu năm chữ số, như 18650 và 10440.

Pin 1.5V

Có rất nhiều loại đèn pin giá rẻ hiện nay sử dụng các loại pin AAA, AA, C và D đơn giản là vì loại pin này có thể tìm thấy ở bất kì cửa hàng tạp hóa nào. Nhiều bạn cũng thường thắc mắc về việc pin AA có sạc được không, điều này còn tùy thuộc vào hợp chất và thiết kế của pin. Bạn có thể kiểm tra bằng cách xem có ký hiệu rechargeable trên pin không. Nếu có thì có nghĩa là loại pin này sạc được.

Điều mà bạn cần lưu ý khi chọn mua pin 1,5V là chất hóa học được sử dụng bên trong. Có ba hóa chất phổ biến:

  • Kiềm (Alkaline) – lựa chọn rẻ nhất và phổ biến nhất. Chúng không thể sạc lại, vì vậy bạn phải thay thế chúng mỗi khi bạn sử dụng chúng. Loại pin này có xu hướng tự xả pin nếu không sử dụng một thời gian. Khi chúng xả pin, chúng có thể làm hư hại đến bất kỳ thiết bị nào ở gần.
  • Niken hiđrua kim loại (NiMH) – có thể sạc lại. Mọi người thường sẽ nhắc đến “Eneloops” khi nói đến pin NiMH. Loại pin này khá phổ biến trong đèn pin Mỹ vì bạn có thể tái sử dụng chúng thay vì mua pin mới. Chúng cũng không có hiện tượng xả pin như pin kiềm, nên sẽ không làm hỏng các thiết bị khác của bạn.
  • Lithium – đắt tiền, không thể sạc lại, nhưng dùng được lâu dài. Chúng thường có giá gấp ba lần hoặc nhiều hơn so với pin kiềm. (Pin NiMH cũng có giá đắt ngang Lithium nhưng có thể sạc lại được, do đó chi phí được khấu hao theo nhiều lần sử dụng lại)

Trong hầu hết các trường hợp, bạn nên chọn mua đèn pin siêu sáng chính hãng dùng NiMH nếu bạn thường sử dụng đèn. Đối với những loại đèn ít được sử dụng, hãy sử dụng pin lithium. Pin lithium xử lý nhiệt độ cực tốt hơn pin NiMH và pin kiềm, vì vậy lithium cũng là lựa chọn tốt nhất cho những loại đèn như đèn pin đội đầu.

Pin 3V

Pin 3V chủ yếu là pin sử dụng hóa chất lithium được đề cập ở phần trên. Hiện nay, có rất nhiều đèn pin LED sử dụng pin 3V CR123A. Với điện áp cao hơn nên một số đèn pin CR123A có khả năng chiếu sáng tốt hơn đèn pin sử dụng pin 2a và 3a.

Pin Lithium-ion

Pin lithium-ion là loại pin tiên tiến nhất được xem là loại pin so 1 thế giới, chứa được nhiều dung lượng có thể sạc lại và được sử dụng trong các thiết bị từ điện thoại thông minh đến máy tính xách tay cho đến ô tô điện. Tuy nhiên đối với những loại đèn pin chiếu sáng sử dụng lithium-ion, bạn cần phải tắt đèn pin hoàn toàn sau khi sử dụng cũng như bảo quản đèn ở những nơi có nhiệt độ thoáng mát, không quá nóng để tránh xảy cháy nổ.

Lưu ý: nếu pin của bạn là lithium-ion, cách sạc pin tiểu đúng cách chính là bạn cần mua bộ sạc riêng cho loại pin này, không cố gắng sạc bằng các bộ sạc điện thoại.

Pin Li-ion sử dụng trong đèn pin đa năng thường có dạng hình trụ và được mô tả bằng mã định danh năm chữ số, như “18650”. Hai chữ số đầu tiên biểu thị cho đường kính của hình trụ tính bằng milimét (mm). Ba chữ số cuối cùng cho chiều dài của hình trụ bằng một phần mười milimét. Do đó, nếu bạn đang thắc mắc về pin 18650 là gì, thì đây đơn giản là loại pin Li-ion có kích thước 18mm x 65mm.

Dưới đây là một số kích thước pin sạc lại phổ biến của các loại đèn siêu sáng:

  • 18650 – kích thước phổ biến nhất cho đèn pin lithium-ion.
  • 26650 – là pin có kích thước lớn hơn 18650, được sử dụng bởi một số đèn pin để cung cấp thêm thời gian chạy cho đèn.
  • 21700 – là một kích thước tương đối mới mà một số công ty đang bắt đầu sử dụng. Có vẻ như 21700 trong tương lại sẽ thay thế 18650 trở thành kích thước pin phổ biến nhất.
  • 18350 – là loai pin nhỏ hơn một nửa so với pin 18650.
  • 16340 – là loại pin sạc lại có kích thước tương đương với pin cúc áo CR123A.
  • 14500 – có cùng kích thước với pin AA, còn được gọi là pin tiểu sạc được. Một số đèn pin có thể sử dụng pin AA hoặc pin sạc lại 14500. Tuy nhiên bạn không nên sử dụng pin 14500 trong đèn dùng pin AA trừ khi hướng dẫn sử dụng đèn pin có đề cập.
  • 10440 – có cùng kích thước với pin AAA. Tương tự như pin 14500, một số đèn pin có thể sử dụng pin AAA hoặc 10440.

IV. Các loại pin điện thoại

Điện thoại ngày nay đi kèm với các loại pin khác nhau và chất lượng của pin sẽ quyết định lượng năng lượng chúng có thể lưu trữ và lượng thời gian mà thiết bị có thể hoạt động trong một lần sạc.

Tuy nhiên cũng có những hạn chế về kích thước và trọng lượng vì pin lớn sẽ khiến thiết bị nặng và cồng kềnh. Do đó, cấu tạo pin điện thoại sẽ chỉ dựa trên 3 thông số chính: thành phần hóa học, kích thước và trọng lượng. Về thành phần hóa học, chỉ có hai loại pin được sử dụng trong điện thoại hiện nay là Lithium Polymer và Lithium Ion.

  • Pin lithium polymer hay còn gọi là Li-Poly là công nghệ mới nhất và tiên tiến nhất cho pin điện thoại di động. Chúng có trọng lượng siêu nhẹ, không bị ảnh hưởng bởi bộ nhớ và sẽ cung cấp dung lượng pin nhiều hơn tới 40% so với Niken Metal Hybrid (NiMH) có cùng kích thước.
  • Pin Lithium Ion (Li-ion) là công nghệ cũ và phổ biến nhất cho pin điện thoại di động. Hạn chế duy nhất của pin Lithium Ion là chúng đắt tiền. Tuy nhiên pin Li-ion có dung lượng năng lượng lớn hơn pin Li-Poly. Ngoài ra, pin Li-ion cần phải có mạch bảo vệ đi kèm để giúp pin không bị quá nóng và không bị cháy nổ

Dung lượng của pin điện thoại sẽ được đo bằng mAh. Tuy nhiên, điện thoại thông minh sử dụng năng lượng ở các mức giá khác nhau tùy thuộc vào khả năng tiêu thụ năng lượng của chúng. Vậy làm sao để biết dung lượng pin 2000mah dùng được bao lâu? Điều này tùy thuộc vào mức độ bạn sử dụng điện thoại cũng như độ sáng mà bạn sử dụng. Nếu bạn sử dụng để lướt web bằng wifi thì sau 3 – 4  tiếng pin  sẽ hết.

Thông thường cách tính dung lượng pin nhanh nhất để bạn biết được lượng pin đó dùng bao lâu, bạn có thể sử dụng ứng dụng hoặc thiết bị đo dung lượng pin như Battery Doctor để kiểm tra.

V. Các loại pin laptop

Cũng như đèn pin sieu sang, laptop cũng có một số loại pin khác nhau. Trước khi nói về các loại pin dùng trong laptop, mình sẽ nói sơ một tí về cấu tạo của pin laptop. Pin laptop bao gồm 3 thành phần chính:

  • Bảng mạch: dùng để bảo vệ các bộ phận trong laptop không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ pin
  • Vỏ pin: dùng để chứa cell pin
  • Cell pin: thông thường bạn sẽ hay nghe nhiều người nói rằng laptop này dùng pin 2 cell, 4 cell, 6 cell. Vậy ý nghĩa của những cụm từ pin 2 cell, pin 4 cell là gì? Cell là các ngăn hình trụ riêng lẻ trong một pin tạo ra năng lượng và số lượng tối đa là 12 cell pin trong một laptop.

Để biết được loại pin mà laptop bạn dùng, bạn có thể kiểm tra bằng cách xem thông số sản phẩm hoặc khi vệ sinh máy, bạn có thể xem cell pin của bạn thuộc loại gì. Thông thường pin laptop được chia thành 3 loại:

Niken Cadmium (NiCd)

Pin NiCd là loại pin sạc nhanh và dễ sử dụng cũng thường được dùng trong đèn pin điện. Số chu kỳ sạc / xả cao hơn nhiều so với bất kỳ công nghệ pin nào khác (gần 1500 vòng đời) nếu được duy trì đúng cách. Chúng có nhiều kích cỡ và giá cả phải chăng. Tuy nhiên loại pin này có hiệu ứng bộ nhớ, là một hiện tượng khiến chúng mất khả năng sạc đầy nếu trong pin vẫn còn dư năng lượng, có nghĩa là pin có “trí nhớ” nghĩ rằng chúng còn pin nên chỉ nạp thêm một phần năng lượng điện

Nickel Metal Hydride (NiMH)

Pin NiMh có dung lượng pin cao hơn cho cùng kích thước với NiCd và thân thiện với môi trường. Nhưng tuổi thọ của chúng thấp hơn nhiều so với các loại pin máy tính xách tay. Những pin này đã từng được sử dụng tốt trong máy tính xách tay nhưng bây giờ chủ yếu được sử dụng cho các ứng dụng vệ tinh hoặc đèn pin led siêu sáng.

Lithium-ion

Đây là loại pin bạn muốn có trong laptop của mình bởi chúng nhẹ và hoạt động tốt hơn các loại pin khác. Không giống như pin NiCad hay NiMH, pin lithium-ion không có hiệu ứng bộ nhớ. Ngoài ra, loại pin này thân thiện với môi trường hơn các loại khác.

Một số thắc mắc phổ biến về pin laptop

  • Pin 2 cell dùng được mấy tiếng?

Pin 2 cell dùng được bao lâu còn tùy thuộc vào việc bạn sử dụng laptop làm gì. Chẳng hạn nếu bạn dùng laptop để làm các thao tác văn phòng, đánh máy với độ sáng 50% thì pin 2 cell có thể sử dụng được khoảng 3 đến 4 tiếng.

  • Pin 6 cell dùng được mấy tiếng?

Cũng như pin 2 cell, laptop có pin 6 cell nếu bạn chỉ dùng để đánh máy và kết nối internet thì sẽ dùng được khoảng 4 – 5 tiếng.

  • Pin laptop mấy cell là tốt?

Đối với laptop thì pin càng nhiều cell thì dung lượng pin sẽ càng lớn. Điều quan trọng là bạn cần xem cell pin được sản xuất bởi thương hiệu hay nhà sản xuất nào, chẳng hạn như cell pin Panasonic hoặc Samsung, LG là những loại cell pin xịn nhất

  • Làm thể nào để kiểm tra cell pin laptop có bị chai không?

Khi cell pin đã cạn kiệt, đó là lúc laptop của bạn sẽ có hiện tượng chai pin, sạc mãi không đầy hoặc vừa rút điện ra là laptop tắt nguồn. Một trong những cách đo dung lượng pin và cell pin nhanh nhất là dùng đồng hồ đo điện áp để kiểm tra điện áp của cell pin. Nếu cell còn sử dụng được sẽ có điệp áp từ 2.6V tới 4.2V. Cell bị chai pin nhưng vẫn sử dụng được sẽ có điện áp từ 1.5V tới 2.5V. Và nếu điện áp dưới 1.5V thì đó là lúc bạn nên thay pin.

Trên đây là tất cả những thông tin về các loại pin được sử dụng phổ biến hiện nay bao gồm cả pin đèn pin, laptop và điện thoại. Hy vọng bài viết này sẽ phần nào giúp giải đáp những thắc mắc của bạn về pin.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here